Konrad Swart - "De kosten en waarde van
geld"
- Ricardo's vergelijkende kosten/waardeprincipe
toegevoegd aan Bastiats grote ontdekking in ‘Economic
Harmonies’ leidt tot een economische waardetheorie die voor
het éérst helder heeft wat economische waarde is.
-
Het onderwerp van de lezing is niets minder dan een
nieuwe, uiterst eenvoudig te begrijpen economische
waardetheorie.
In het kort gaat Swart in op de bestaande
waardetheorieën, en waar ze fout gaan. Dan wordt
Ricardo’s principe van comparatieve kosten/waarde uitgelegd
op een zo eenvoudig mogelijke manier.
Swart heeft tijd geïdentificeerd en als een
aparte grootheid gedefinieerd. Dit tijdsbegrip heeft hij gekoppeld
aan Ricardo’s principe van comparatieve kosten en waarden, en
gefuseerd met Bastiat’s grote ontdekking in ‘Economic
Harmonies’.
Dit leidt tot een economische waardetheorie die voor het
éérst helder definieert,
• wat economische waarde is
• wat geld precies is
• en hoe geld en economische waarde precies aan elkaar
gekoppeld zijn.
Deze visie leidt ook tot een geheel nieuw begrip
van
• hoe arbeid een rol speelt in
waarde.
Hoe het nieuwe idee van waarde
ontstond
Bij het bestuderen van L. von Mises’
‘Human Action’ stuitte Swart op een passage
waarin Ricardo’s principe van comparatieve kosten en waarde
behandeld werd, en zag door zijn natuurkunde achtergrond dat deze
een belangrijke fout bevatte, maar dat het inzicht in dat voorbeeld
van vitaal belang was voor de gehele economie. Hij begon dat uit te
werken, en zó ontstond het begin van een geheel nieuwe theorie
over economische waarde.
Hij heeft daar, af en aan, zo’n 25 jaar aan
gewerkt; en werken bestudeerd van o.a. de economen E. von
Böhm Bawerk, C. Menger en M. Rothbard.
Bij de uitwerking van Ricardo’s principe,
miste Swart nog iets essentieels, wat opgelost werd toen hij F.
Bastiat's ‘Economic Harmonies’ bestudeerde.
Daarin stond een koppeling tussen waarde, arbeid en ruil die,
alhoewel onsamenhangend, een kiem bevatte van een enorm grote
doorbraak. Dat idee zag Bastiat zelf als zijn grootste
ontdekking.
Maar omdat hij er niet in slaagde om zich te
bevrijden van de arbeidswaardetheorie, en hij bovendien aan tbc
leed, slaagde Bastiat er niet in om tot een volledig consistente
economische waardetheorie te komen, noch deze uiteen te zetten aan
zijn tijdgenoten, die het moesten doen met zijn onaffe
nalatenschap. Hij stierf voordat hij klaar was, waardoor Bastiat's
idee in de vergetelheid raakte.
De bestaande theorieën over
waarde
Uitgaande van het begrip arbeid kunnen we de
economie in twee stromingen indelen.
• De klassieke economie stelt dat waarde
rechtstreeks uit arbeid ontstaat: hoe meer arbeid er in iets gegaan
is, hoe groter de waarde. Dit is de arbeidswaardetheorie. Langzaam
maar zeker is duidelijk geworden, dat die fout
is.
• De Oostenrijkse economie stelt, dat arbeid
en waarde niets met elkaar te maken hebben, en dat waarde ontstaat
uit de subjectieve beoordeling van het belang van goederen en
diensten. Waarde wordt gezien als iets wat ontstaat uit zowel nut
als schaarste.
Als iets heel nuttig is, maar niet schaars, zoals
bijvoorbeeld de lucht die wij inademen, dan is het niet economisch
belangrijk, en daarom kun je er geen geld mee
verdienen.
Een diamant, aan de andere kant, is enorm schaars
maar is ook, alhoewel slechts in bescheiden mate, nuttig. En dat is
de reden waarom je voor diamant toch veel geld kan krijgen, zo
stellen de Oostenrijkers.
De Oostenrijkers hebben het begrip arbeid volledig
geëlimineerd uit hun
waardedefinitie.
Waarde berekenen
Het nieuwe van Swart’s economie visie is, dat
arbeid weldégelijk een rol speelt in waarde, maar dat deze rol
totaal anders is dan zowel de klassieke als de Oostenrijkse visies
stellen.
Swart toont hoe uit dit nieuwe waardebegrip waarde
berekend kan worden, door een daaraan gekoppelde nieuwe grootheid,
en arbeid. Bij een hoeveelheid arbeid en waarde heeft de
hoeveelheid arbeid een negatieve invloed op de hoeveelheid
waarde.
Deze negatieve invloed is in strijd met zowel de
klassieke als de Oostenrijkse economie - alhoewel de theorie wel
rechtstreeks ontstaan is uit de Oostenrijkse economie, en een
voortzetting hiervan is.
Helderheid
Lijkt dit op het eerste gezicht misschien
technisch, Swart demonstreert dat deze nieuwe visie op waarde niet
alleen uiterst eenvoudig te begrijpen is, maar dat deze ook
toepasbaar is in het dagelijks leven zowel als bij de grote
economische problemen die wij om ons heen zien. Deze waardetheorie
kan in micro en macro- economische problemen volledige helderheid
verschaffen.